GINB

Start » Członkowie Izby » Korespondencja KIBR » GINB


Pismo Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego w sprawie wykazywania należności nieobsługiwanych, należności według okresów przeterminowania oraz należności dla których termin zapadalności upłynął w sprawozdawczości przekazywanej do Narodowego Banku Polskiego, prezentowania pozycji walutowej, wykazywania udzielonych zobowiązań pozabilansowych oraz spisywania należności bez ich umorzenia

 

Narodowy Bank Polski
Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego

Warszawa 2004-02-16

Prezesi Banków

Dotyczy: wykazywania począwszy od sprawozdań za miesiąc marzec 2004 r. należności nieobsługiwanych, należności według okresów przeterminowania oraz należności dla których termin zapadalności upłynął w sprawozdawczości przekazywanej do Narodowego Banku Polskiego, prezentowania pozycji walutowej, wykazywania udzielonych zobowiązań pozabilansowych oraz spisywania należności bez ich umorzenia.

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego uprzejmie informuje, że w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (Dz. U. Nr 218, poz. 2147) zachodzi potrzeba zmiany definicji należności nieobsługiwanych oraz należności dla których termin zapadalności upłynął wykazywanych w sprawozdawczości. W związku z tym poniżej przedstawiam interpretację ww. pojęć obowiązującą począwszy od sprawozdań sporządzanych za miesiąc marzec 2004 r.:

1. Na formularzach właściwych do prezentowania należności według terminów ich zapadalności (A0208, A0317, A0405) w wierszu przeznaczonym do wykazywania należności, dla których termin zapadalności upłynął, należy prezentować należności, których umowny termin spłaty upłynął, nawet jeśli należności są zakwalifikowane jako normalne. Nie należy tu wykazywać należności zakwalifikowanych jako zagrożone wyłącznie na podstawie kryterium, sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, tj. gdy należność taka jest obsługiwana terminowo.
W wierszu oznaczonym jako: należności, dla których termin zapadalności upłynął wykazuje się zapadłe raty kapitałowe, a nie całą należność.

2. Należności nieobsługiwane obejmują należności, których przekroczenie umownego terminu spłaty (liczone od daty płatności określonej umową do daty sprawozdawczej) wynosi więcej niż 3 miesiące. Jako należności nieobsługiwane należy wykazywać całe należności, nawet jeśli opóźnienie w spłacie dotyczy poszczególnych rat kapitałowych lub spłaty odsetek. Do należności tych należy zaliczać również te należności, w przypadku których wystąpiło jedynie opóźnienie w spłacie odsetek (o więcej niż 3 miesiące) natomiast nie występuje przeterminowanie spłat rat kapitałowych.

3. Należności według okresów przeterminowania
Na formularzach A0217, A0332 i A0415 prezentowane są należności bez odsetek, ale łącznie z odsetkami skapitalizowanymi według okresów przeterminowania, rozumianego jako okres od wynikającego z umowy terminu zapadalności (raty lub całej należności) do dnia bilansowego. W kolumnie odpowiadającej danemu okresowi przeterminowania należy wykazywać całą należność. Na formularzu tym nie wykazuje się należności obsługiwanych terminowo.

4. Struktura zabezpieczeń prawnych na należności według okresów przeterminowania ekspozycji kredytowej
Na formularzach A0218, A0337 i A0416 przeznaczonych do wykazywania struktury zabezpieczeń prawnych na należności według okresów przeterminowania ekspozycji kredytowej przy prezentowaniu wartości zabezpieczeń w poszczególnych kolumnach, okres przeterminowania ekspozycji kredytowej powinien być liczony w sposób określony w §5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków (Dz. U nr 218, poz. 2147):
- od 1 stycznia 2004 r. - dla ekspozycji kredytowych opóźnionych w spłacie na dzień wejścia w życie rozporządzenia,
- od dnia wystąpienia opóźnienia - dla pozostałych ekspozycji kredytowych.

5. Spisywanie należności stanowiących ekspozycje kredytowe w ciężar utworzonej rezerwy celowej
Zgodnie z nowelizacją rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków, dokonaną na podstawie rozporządzenia z dnia 2 grudnia 2003 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków) bank może odpisać należność stanowiącą ekspozycję kredytową, o której mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków, w ciężar utworzonej na nią rezerwy celowej i przenieść do ewidencji pozabilansowej do czasu jej umorzenia, przedawnienia lub spłaty w przypadku, gdy pozostaje zaklasyfikowana do należności "straconych" przez okres co najmniej roku oraz utworzona na nią rezerwa celowa równa jest kwocie należności pozostającej do spłaty, czyli że wartość netto należności jest równa zero. Wraz z przeniesieniem należności do ewidencji pozabilansowej bank przenosi również odpowiadającą jej rezerwę celową.
Oznacza to, że spisaniu w ciężar utworzonej rezerwy celowej podlegać mogą jedynie należności stracone, które:
- zostały zakwalifikowane do tej grupy przez okres co najmniej roku,
- na które utworzono rezerwę celową w pełnej wysokości, tj. wszystkie zabezpieczenia związane z daną należnością, które mogły być efektywnie wykorzystane przez bank dla potrzeb pomniejszania podstawy tworzenia rezerw celowych zostały wykorzystane.
Należności spisane w ciężar rezerwy celowej i przeniesione do ewidencji pozabilansowej pozostają na kontach pozabilansowych do czasu ich umorzenia, przedawnienia lub spłaty należności. Spłata należności ujmowana być powinna jako zwiększenie środków pieniężnych lub stanu rachunku banku w korespondencji z przychodami.
Przeniesienie spisanej należności do ewidencji pozabilansowej nie powoduje zmian w dotychczasowej ewidencji niewykorzystanych zabezpieczeń związanych z tymi należnościami, chociaż zakłada się, że wszystkie "wartościowe" zabezpieczenia powinny być już wykorzystane, tj. bank powinien zaspokoić się z tych zabezpieczeń.
Należności spisane w ciężar rezerwy celowej i przeniesiona do ewidencji pozabilansowej rezerwa celowa powinny być ewidencjonowane w ramach kont powołanych przez bank w grupie kont 98. Omawiane należności wykazuje się w sprawozdawczości przekazywanej do NBP na formularzu Z0021 - informacja uzupełniająca - inne zobowiązania pozabilansowe.
Pragnę jednocześnie zwrócić uwagę, że właściwe kwalifikowanie należności do poszczególnych kategorii ryzyka oraz wykorzystywanie zabezpieczeń przy ustalaniu wymaganego poziomu rezerw celowych, będzie nadal przedmiotem szczególnego zainteresowania inspektorów podczas przeprowadzanych inspekcji w bankach.

6. Wykazywanie pozycji walutowej na formularzu B0212 - należy zwrócić uwagę, że począwszy od sprawozdań sporządzanych za marzec 2004 r. w poszczególnych kolumnach formularza należy prezentować stan aktywów i. pasywów w danej walucie, a nie jak dotychczas pozycję walutową (długą lub krótką). Uaktualnioną instrukcję do formularza B0212 wraz z tym pismem przekazuję bankom także w wersji elektronicznej.

7. Wykazywanie na formularzu Z0011 zobowiązań pozabilansowych o charakterze finansowym i gwarancyjnym wymagających tworzenia rezerw celowych.
Przypominam, że na formularzu Z0011 w wierszach od A1 do J5 prezentowane są udzielone zobowiązania pozabilansowe według ich wartości nominalnej. Wartość zobowiązań pozabilansowych wykazywana w wierszach "w tym wymagające tworzenia rezerw" wykazuje się bez ich pomniejszania o zabezpieczenia prawne, które są wykazywane w informacji uzupełniającej i są uwzględniane jako pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych (umożliwia to odpowiednia formuła zawarta w systemie WEBIS).

Ponadto informuję, że formularze sprawozdawcze, które będą obowiązywały począwszy od sprawozdań za miesiąc marzec oraz uaktualnioną instrukcję sporządzania sprawozdania dot. pozycji walutowej B0212 zamieszczono na stronie internetowej PUBLIKACJE GINB w portalu internetowym CPT WEBIS pod adresem www.webis.pl.

Z poważaniem
Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego
( - )
Wojciech Kwaśniak